Peeters onderzoekt in haar proefschrift, met de professoren Ria Janvier en Wouter Van Dooren als promotor, de spanning tussen Vlaamse sturing en lokale autonomie in personeelsgelegenheden bij Vlaamse gemeenten. Hoe groter de gemeente, hoe groter de kans dat er op het vlak van personeelsbeleid aan maatwerk gedaan wordt. Ook de anciënniteit van de personeelsverantwoordelijke en het advies van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) vergroten de kans dat een gemeente aan maatwerk doet.

Dubbele rol voor ABB

De toezichthoudende overheid oefent zowel een positieve als een negatieve invloed uit. Zij verleent enerzijds advies aan de lokale besturen (coach), maar controleert anderzijds ook de lokale regelgeving (scheidsrechter). Peeters: “Deze dubbele rol brengt zowel voor de toezichthouders zelf als voor de lokale besturen onzekerheid met zich mee. Gemeenten roemen de toezichthoudende overheid voor haar begeleiding en adviezen, maar hekelen anderzijds de gedetailleerde toezichtuitoefening. Een belangrijke beleidsaanbeveling is dan ook om beide rollen meer uit elkaar te halen.”

Heel wat gemeenten schakelen bij het opstellen van een rechtspositie een externe consultant in. “Bedoeling is dat consultant en gemeente samen tot een beleid op maat komen”, zegt de kersverse doctor. “Maar de praktijk bewijst het tegendeel: veel gemeenten conformeren zich veelvuldig aan het model dat door de consultant zelf werd ontwikkeld. Vaak vertrekken consultants voor hun model echter van het model van ABB. We zien dan ook dat de rechtspositie van vele gemeenten die een beroep deden op een externe consultant, sterke gelijkenissen vertoont met het voorbeeldstatuut van ABB.”

Onbekend

Veel gemeentebesturen geven aan dat ze de mogelijkheden en beperkingen van de regelgeving, die zowel op Vlaams als op gemeentelijk niveau recent van aard is, nog onvoldoende onder de knie hebben. Peeters: “Heel wat lokale besturen stippen aan dat ze in de nabije toekomst wijzigingen willen doorvoeren. Dat is absoluut een goede zaak: het zogenaamde rechtspositiebesluit wil de gemeenten immers de kans bieden een modern en aangepast personeelsbeleid te voeren, zodat ze zich als een aantrekkelijke werkgever kunnen profileren.”